Thuế thu nhập cá nhân là một trong những khoản thuế quan trọng nhất mà người lao động phải nắm vững. Năm 2026, biểu thuế và mức giảm trừ vẫn được áp dụng theo Luật Thuế TNCN sửa đổi 2020. Hiểu cách tính giúp người nộp thuế chủ động quyết toán và tận dụng các quyền lợi giảm trừ.
Đối tượng và thu nhập chịu thuế
Cá nhân cư trú tại Việt Nam phải nộp thuế TNCN trên thu nhập toàn cầu (trong và ngoài Việt Nam). Cá nhân không cư trú chỉ nộp thuế trên thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Các loại thu nhập chịu thuế: tiền lương, tiền công; thu nhập từ kinh doanh; đầu tư vốn (lãi cho vay, cổ tức); chuyển nhượng vốn, bất động sản; bản quyền; quà tặng (trừ trong gia đình); trúng thưởng.
Biểu thuế luỹ tiến từng phần
Áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công sau khi đã trừ các khoản giảm trừ. Bậc 1: đến 5 triệu/tháng thuế suất 5%; bậc 2: trên 5-10 triệu thuế suất 10%; bậc 3: trên 10-18 triệu thuế suất 15%; bậc 4: trên 18-32 triệu thuế suất 20%; bậc 5: trên 32-52 triệu thuế suất 25%; bậc 6: trên 52-80 triệu thuế suất 30%; bậc 7: trên 80 triệu thuế suất 35%.
Các khoản giảm trừ được hưởng
Giảm trừ gia cảnh bản thân: 11 triệu/tháng (132 triệu/năm). Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu/tháng/người (52,8 triệu/năm/người). Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc: BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%. Đóng góp từ thiện, khuyến học, nhân đạo cho tổ chức được nhà nước công nhận. Quỹ hưu trí tự nguyện tối đa 1 triệu/tháng.
Cách tính cụ thể với ví dụ
Ví dụ: lương 25 triệu/tháng, có 1 người phụ thuộc, BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%. Thu nhập chịu thuế = 25.000.000 - (25.000.000 × 10,5%) - 11.000.000 - 4.400.000 = 6.975.000. Thuế TNCN = 5.000.000 × 5% + 1.975.000 × 10% = 250.000 + 197.500 = 447.500 đồng. Lương thực nhận = 25.000.000 - 2.625.000 (bảo hiểm) - 447.500 (thuế) = 21.927.500 đồng.
Bài viết mang tính tham khảo, vui lòng liên hệ luật sư để được tư vấn chính xác theo trường hợp cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Ai được tính là người phụ thuộc?
Người phụ thuộc gồm: con dưới 18 tuổi; con đang học đại học, cao đẳng dưới 22 tuổi không có thu nhập hoặc thu nhập dưới 1 triệu/tháng; con khuyết tật không có khả năng lao động; vợ/chồng không có thu nhập hoặc thu nhập dưới 1 triệu/tháng; cha mẹ ruột, cha mẹ vợ/chồng đã hết tuổi lao động hoặc khuyết tật; anh chị em ruột, ông bà, cô dì chú bác không có khả năng lao động và không có người khác nuôi dưỡng.
Lương dưới 11 triệu có phải nộp thuế không?
Không, nếu không có thu nhập khác. Người độc thân có thu nhập từ tiền lương dưới 11 triệu/tháng (132 triệu/năm) sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc không phải nộp thuế TNCN. Có 1 người phụ thuộc: ngưỡng tăng lên 15,4 triệu. Có 2 người phụ thuộc: 19,8 triệu. Tuy nhiên doanh nghiệp vẫn phải khấu trừ tạm thời và bạn quyết toán cuối năm để được hoàn thuế.
Tiền thưởng có tính vào thu nhập chịu thuế không?
Có. Mọi khoản tiền thưởng (thưởng Tết, thưởng theo doanh số, thưởng dự án, thưởng tháng 13) đều là thu nhập từ tiền lương tiền công và chịu thuế TNCN. Tuy nhiên một số khoản không tính vào thu nhập chịu thuế: phụ cấp ăn giữa ca dưới mức quy định; phụ cấp điện thoại theo định mức; khoản hỗ trợ đám hiếu hỉ; tiền công tác phí thực chi.
Quyết toán thuế cuối năm có bắt buộc không?
Bắt buộc đối với: cá nhân có thu nhập từ 2 nơi trở lên; cá nhân có thu nhập tăng/giảm so với kỳ kê khai; người được uỷ quyền doanh nghiệp quyết toán. Không bắt buộc nếu chỉ có 1 nguồn thu và doanh nghiệp đã kê khai thuế đầy đủ. Tuy nhiên, nếu nghĩ mình bị nộp dư thuế (ví dụ có người phụ thuộc nhưng chưa đăng ký), nên quyết toán để được hoàn thuế. Thời hạn quyết toán: trước 30/4 năm sau.