Thuế thu nhập cá nhân năm 2026 là gì?
Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là loại thuế mà Nhà nước thu từ những cá nhân có thu nhập từ các hoạt động kinh tế, lao động, kinh doanh, hoặc các nguồn thu nhập khác theo quy định. Năm 2026, quy định về tính thuế TNCN được áp dụng theo Luật Thuế thu nhập cá nhân với các điều chỉnh phù hợp với tình hình kinh tế hiện tại.
Đối tượng phải nộp thuế thu nhập cá nhân
Những cá nhân sau đây phải nộp thuế thu nhập cá nhân: (1) Cá nhân cư trú tại Việt Nam có thu nhập từ các hoạt động kinh doanh, sản xuất kinh doanh; (2) Cá nhân cư trú tại Việt Nam có thu nhập từ tiền lương, tiền công; (3) Cá nhân không cư trú tại Việt Nam nhưng có thu nhập từ các nguồn tại Việt Nam; (4) Cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, chứng chỉ, cổ phiếu hoặc các tài sản khác. Mỗi đối tượng có cách tính thuế khác nhau tùy thuộc vào loại thu nhập.
Mức thuế suất năm 2026
Thuế thu nhập cá nhân áp dụng theo ba mức lũy tiến: (1) Từ 0 đến 5 triệu đồng/tháng: 5%; (2) Từ 5 đến 10 triệu đồng/tháng: 10%; (3) Từ 10 đến 18 triệu đồng/tháng: 15%; (4) Từ 18 đến 32 triệu đồng/tháng: 20%; (5) Từ 32 đến 52 triệu đồng/tháng: 25%; (6) Từ 52 đến 80 triệu đồng/tháng: 30%; (7) Trên 80 triệu đồng/tháng: 35%. Hệ thống lũy tiến này nhằm đảm bảo công bằng trong phân bổ gánh nặng thuế.
Cách tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công
Để tính thuế TNCN từ tiền lương hàng tháng, trước tiên bạn cần xác định thu nhập chịu thuế = Tiền lương thực nhận - Các khoản giảm trừ (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, giảm trừ gia cảnh). Mức giảm trừ gia cảnh năm 2026 là 11 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Sau khi có thu nhập chịu thuế, áp dụng bảng thuế suất lũy tiến để tính số tiền thuế phải nộp.
Cách tính thuế TNCN từ kinh doanh, sản xuất
Đối với cá nhân kinh doanh, sản xuất, thuế TNCN được tính dựa trên lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh. Thu nhập chịu thuế = Doanh thu - Chi phí hợp lý để thu nhập. Sau khi xác định lợi nhuận, áp dụng bảng thuế suất lũy tiến theo từng khoảng. Cá nhân kinh doanh cần giữ lưu chứng chi phí, hóa đơn hợp lệ để chứng minh các chi phí được khấu trừ.
Cách tính thuế TNCN từ chuyển nhượng tài sản
Thuế TNCN từ chuyển nhượng tài sản (bất động sản, chứng chỉ, cổ phiếu) được tính theo mức 0,1% giá chuyển nhượng hoặc theo lũy tiến nếu lợi nhuận từ chuyển nhượng được xác định. Đối với bất động sản, người bán phải nộp thuế dựa trên giá chuyển nhượng ghi trong hợp đồng. Một số trường hợp được miễn giảm thuế như bán bất động sản cấp 4 để ở.
Các khoản được miễn giảm thuế
Pháp luật quy định một số khoản thu nhập được miễn giảm thuế TNCN như: (1) Thu nhập từ hoạt động khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế; (2) Thu nhập từ các hoạt động từ thiện, xã hội; (3) Tiền thưởng, tiền tặng quà có tính chất xã hội; (4) Một phần thu nhập từ bán nhà ở lần đầu. Người nộp thuế cần tìm hiểu kỹ điều kiện để được hưởng miễn giảm.
Thời hạn nộp thuế TNCN năm 2026
Người nộp thuế TNCN phải nộp thuế theo quy định: Đối với tiền lương hàng tháng, nhà tuyển dụng nộp thuế trong vòng 10 ngày làm việc sau tháng phát lương. Đối với cá nhân kinh doanh, nộp thuế định kỳ theo từng quý hoặc năm tùy theo đăng ký. Nộp thuế muộn sẽ bị phạt tiền và lãi chậm nộp.
Lưu ý quan trọng khi tính thuế TNCN
Khi tính thuế TNCN, người nộp thuế cần lưu ý: (1) Giữ lưu chứng đầy đủ về thu nhập và chi phí; (2) Khai báo chính xác thu nhập theo quy định; (3) Theo dõi các thay đổi quy định thuế hàng năm; (4) Tính giảm trừ gia cảnh đúng; (5) Sử dụng các phần mềm tính thuế chính thức để tránh sai sót. Việc nộp thuế đúng thời hạn, đầy đủ là nghĩa vụ của mỗi công dân.