Chế độ thai sản là một trong những quyền lợi quan trọng nhất của bảo hiểm xã hội, hỗ trợ tài chính cho lao động nữ trong thời gian sinh con và nuôi con nhỏ. Năm 2026, các quyền lợi này tiếp tục được áp dụng theo Luật BHXH 2014 và các văn bản hướng dẫn cập nhật.
Điều kiện hưởng chế độ thai sản
Lao động nữ phải đóng BHXH bắt buộc đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh con. Trường hợp đặc biệt phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định bác sĩ: đủ 3 tháng trong 12 tháng trước khi sinh. Lao động nữ mang thai hộ, người mẹ nhờ mang thai hộ, người nhận con nuôi dưới 6 tháng tuổi cũng được hưởng chế độ thai sản theo quy định riêng.
Thời gian nghỉ và mức hưởng
Lao động nữ được nghỉ tổng cộng 6 tháng (180 ngày) khi sinh con, trong đó tối đa 2 tháng trước sinh. Sinh đôi, sinh ba trở lên: nghỉ thêm 30 ngày cho mỗi con từ con thứ hai. Mức hưởng: 100% mức bình quân tiền lương đóng BHXH 6 tháng liền kề trước khi nghỉ. Số tiền này được BHXH chi trả, không phụ thuộc vào doanh nghiệp.
Trợ cấp một lần khi sinh con
Ngoài tiền thai sản hàng tháng, lao động nữ còn được nhận trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 tháng lương cơ sở (từ 01/7/2024 mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng, nên trợ cấp một lần là 4.680.000 đồng). Trường hợp chồng có vợ sinh con (chồng đóng BHXH, vợ không đóng): chồng cũng được nhận trợ cấp này nếu đóng BHXH đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi vợ sinh.
Quyền lợi khám thai và nghỉ con ốm
Trong thời gian mang thai, lao động nữ được nghỉ đi khám thai 5 lần, mỗi lần 1 ngày (xa cơ sở y tế hoặc thai bệnh lý: 2 ngày). Mỗi ngày được hưởng 100% lương. Sau sinh, khi con dưới 7 tuổi ốm phải nghỉ chăm con, được hưởng 75% lương, tối đa 20 ngày/năm cho con dưới 3 tuổi, 15 ngày/năm cho con từ 3-7 tuổi. Mỗi cha và mẹ đều được hưởng riêng nếu cùng đóng BHXH.
Bài viết mang tính tham khảo, vui lòng liên hệ luật sư để được tư vấn chính xác theo trường hợp cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Nghỉ thai sản chưa đủ 6 tháng có được không?
Có. Lao động nữ có thể đi làm sớm sau khi nghỉ thai sản tối thiểu 4 tháng, với điều kiện: có nhu cầu cá nhân; được sự đồng ý của người sử dụng lao động; có xác nhận của cơ sở y tế về việc đi làm sớm không có hại cho sức khoẻ. Trong trường hợp này, ngoài tiền lương từ doanh nghiệp, người lao động vẫn được hưởng tiền thai sản từ BHXH cho thời gian còn lại trong 6 tháng quy định.
Hồ sơ hưởng chế độ thai sản gồm những gì?
Hồ sơ gồm: bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con; trường hợp con chết: bản sao giấy chứng tử của con và mẹ; trường hợp sinh con phải phẫu thuật, sinh non, sinh có biến chứng: giấy ra viện hoặc giấy tờ y tế khác. Nộp tại doanh nghiệp trong vòng 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, hoặc nộp trực tiếp tại BHXH nếu đã nghỉ việc.
Có được hưởng chế độ thai sản khi đang thử việc không?
Có nếu đã đóng BHXH đủ điều kiện. Việc đang thử việc không quan trọng, điều quan trọng là tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc trong các đơn vị (kể cả các công việc trước đây) phải đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh. Hồ sơ thai sản tính theo BHXH chứ không tính theo hợp đồng lao động hiện tại. Sổ BHXH ghi nhận đầy đủ quá trình đóng từ các đơn vị khác nhau.
Sảy thai có được hưởng chế độ gì không?
Có. Lao động nữ sảy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu, phá thai bệnh lý được nghỉ hưởng 100% lương theo thời gian: thai dưới 5 tuần - 10 ngày; thai 5-12 tuần - 20 ngày; thai 13-25 tuần - 40 ngày; thai từ 25 tuần trở lên - 50 ngày. Lao động nam có vợ sảy thai cũng được nghỉ chăm vợ 5-14 ngày tuỳ tuần thai, hưởng 100% lương.