Tai nạn giao thông là điều không ai mong muốn nhưng khi xảy ra, hành xử đúng pháp luật là điều quan trọng nhất. Phản ứng sai có thể biến từ vi phạm hành chính thành tội phạm hình sự, hoặc mất quyền yêu cầu bảo hiểm, bồi thường. Bài viết hướng dẫn các bước xử lý đúng đắn khi gây tai nạn.
Nghĩa vụ ngay tại hiện trường
Theo Điều 38 Luật Giao thông đường bộ 2008, người điều khiển phương tiện gây tai nạn có nghĩa vụ: dừng xe, giữ nguyên hiện trường; cấp cứu người bị nạn và đưa đến cơ sở y tế gần nhất; báo ngay cho công an, bệnh viện, người thân của nạn nhân; cung cấp thông tin cá nhân và phương tiện cho cơ quan công an; phối hợp giải quyết vụ tai nạn. Tuyệt đối không được rời khỏi hiện trường nếu chưa được phép.
Cấm tuyệt đối: bỏ trốn khỏi hiện trường
Đây là vi phạm nghiêm trọng có thể chuyển từ vi phạm hành chính thành tội phạm hình sự. Phạt hành chính: 16-18 triệu đồng và tước giấy phép lái xe 5-7 tháng. Trường hợp gây tai nạn rồi bỏ chạy: bị xử lý hình sự theo Điều 260 BLHS với khung hình phạt cao hơn (3-10 năm tù). Ngoài ra, công ty bảo hiểm có quyền từ chối chi trả nếu lái xe bỏ trốn. Người gây tai nạn sẽ phải tự bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Hợp tác với cơ quan công an
Khi cảnh sát giao thông đến hiện trường: trình bày trung thực diễn biến vụ việc; cung cấp giấy phép lái xe, đăng ký xe, bảo hiểm; hợp tác đo nồng độ cồn, ma tuý nếu được yêu cầu; ký vào biên bản hiện trường; nhận biên bản tạm giữ phương tiện (nếu có). Không nên thoả thuận riêng với nạn nhân tại hiện trường khi chưa rõ mức độ thương tật, đặc biệt là khi nạn nhân có thể bị thương trong. Mọi thoả thuận nên qua công an.
Giải quyết bồi thường sau tai nạn
Liên hệ ngay công ty bảo hiểm trong vòng 24-48 giờ để báo cáo và yêu cầu giám định. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc bồi thường: 150 triệu/người về sức khoẻ, tính mạng; 50 triệu/vụ về tài sản. Phần vượt quá hoặc không thuộc phạm vi bảo hiểm, người gây tai nạn tự chịu. Có thể thoả thuận trực tiếp với gia đình nạn nhân về mức bồi thường thêm; nên có sự chứng kiến của luật sư hoặc UBND xã. Trường hợp không thoả thuận được, có thể chờ phán quyết của toà án.
Bài viết mang tính tham khảo, vui lòng liên hệ luật sư để được tư vấn chính xác theo trường hợp cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Sau khi gây tai nạn có thể đưa nạn nhân đi viện rồi quay lại không?
Có và nên làm. Đưa nạn nhân đi cấp cứu là nghĩa vụ ưu tiên hàng đầu. Trước khi rời, nên: chụp ảnh hiện trường từ nhiều góc; ghi nhớ vị trí xe; nhờ người chứng kiến trông coi hiện trường; thông báo nơi mình đưa nạn nhân đi cho công an địa phương; quay lại hiện trường ngay sau khi đã giao nạn nhân cho bệnh viện. Trường hợp này không bị coi là bỏ trốn nếu chứng minh được mục đích là cấp cứu.
Thoả thuận tại hiện trường có giá trị pháp lý không?
Có, nhưng cần thận trọng. Hai bên có thể thoả thuận về bồi thường ngay tại hiện trường nếu vụ việc đơn giản, không có thiệt hại về người (chỉ va chạm xe). Nên: lập văn bản có chữ ký hai bên và 1-2 nhân chứng; chụp ảnh hiện trường và xe; ghi rõ mức bồi thường, thời hạn trả. Đối với tai nạn có người bị thương, không nên thoả thuận vội vì thương tật bên trong có thể phát hiện sau, và bảo hiểm có thể từ chối chi trả nếu không có biên bản công an.
Lái xe có bảo hiểm rồi có cần báo công an không?
Có. Theo Luật Giao thông đường bộ, mọi tai nạn có thiệt hại đều phải báo công an, không phụ thuộc có bảo hiểm hay không. Báo công an để: lập biên bản hiện trường - đây là cơ sở để công ty bảo hiểm chi trả; xác định mức độ vi phạm và trách nhiệm các bên; bảo vệ quyền lợi nếu có tranh chấp sau này. Nhiều công ty bảo hiểm yêu cầu có biên bản công an mới chi trả. Tự ý thoả thuận không báo công an, sau đó phát sinh khiếu nại có thể không được bảo hiểm chi trả.
Bị tạm giữ giấy phép lái xe sau tai nạn có lấy lại được khi nào?
Tuỳ kết quả điều tra. Sau khi điều tra xong (thường 15-30 ngày), công an ra quyết định xử lý: không vi phạm hoặc vi phạm hành chính nhẹ - trả lại GPLX; vi phạm hành chính nặng (vượt đèn đỏ, vượt quá tốc độ nghiêm trọng) - tước GPLX từ 1-24 tháng; có dấu hiệu tội phạm - chuyển cơ quan điều tra, có thể tước vĩnh viễn. Trong thời gian bị tạm giữ, không được lái xe; nếu vẫn lái thì bị phạt thêm rất nặng.